МАНИПУЛЯЦИЯ | Қазақстанда үйрек-қаздың саны 1990 жылы 33 миллион болса, бүгінде 14 миллионға дейін азайған

    23 сәуір күні Экологиялық альянс жетекшісі Азаматхан Әміртай Фейсбуктегі парақшасында «1990 жылы 33 миллиондай қазқұстың басы болса, бүгін 14 миллионға дейін азайыпты» деп жариялады. «Ал, айтыңыздаршы, аққуды атуға бола ма?» деп аяқталатын жазбаға аққу атып алған аңшының суреті берілген. Алайда, Азаматхан Әміртайдың келтіріп отырған деректері күмәнді. Ал суреттің Қазақстанға мүлдем қатысы жоқ.

    screen
    Скриншот Азаматхан Әміртайдың Фейсбуктегі парақшасынан

    Үкім: Манипуляция

    Біріншіден, Азаматхан мырзаның «қазқұс» деп отырғаны – үйрек-қаздар. Ауыл шаруашылығы министрлігінің factcheck.kz тілшілеріне берген жауабына сүйенсек: «Салалық ғылыми ұйымдардың бағалауы бойынша, бүгінгі таңда республикамызда үйрек-қаздың жалпы саны 14 миллионнан аспайды, 1990 жылдары үйрек-қаздың жалпы саны 33,7 миллион болған көрінеді». Бұл – ресми мәлімет емес және болжам ғана.

    Біз салалық министрліктен қаз, үйрек және аққудың статистикасын сұрағанбыз. Ауыл шаруашылығы министрлігінің жауабы мынадай:

    Жыл сайын аңшылыққа пайдаланатын үйрек-қаздың саны аңшылық шаруашылықтарында есептеліп, биологиялық негіздеме дайындалады және оған мемлекеттік экологиялық сараптама жүргізіледі. Биологиялық негіздеме мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысын алған жағдайда үйрек-қаздың табиғаттан алу мөлшері белгіленеді.

    2016 жылғы есептің қорытындысы бойынша, елімізде қаздың саны 6606456, үйрек –12655889, ал аққудың санын есептеу қарастырылмаған.

    Сондай-ақ, АШМ мынадай кесте ұсынады:

    2013-2016 жылдар аралығындағы қаздардың санының динамикасы, дарақ
     Жылдар2013201420152016
    Қаздың жалпы саны

    Алуға лимит саны

    6325839

    187992

    7751465

    162646

    5430674

    177481

    6606456

    155640

     

    2013-2016 жылдар аралығындағы үйректердің санының динамикасы, дарақ
    Жылдар2013201420152016
    Үйректердің жалпы саны

    Алуға лимит саны

    11553175

    636668

    13753731

    592112

    10340100

    598869

    12655889

    650078

     

    Екіншіден, Азаматхан мырзаның құс атуға қатысты жазбаға Қазақстанға мүлдем қатысы жоқ суретті іліп қоюы да – манипуляция. Желі пайдаланушыларының наразылығын тудырған суретті Google іздеу жүйесі арқылы тексергенде, оның 2006 жылдан бері желіде жүргенін білдік:

    google
    Скриншот google.kz сайтынан
    guns.allzip.org
    Скриншот guns.allzip.org сайтынан

    Үшіншіден, Қазақстанда аққуды ататындар кемде-кем. Ауыл шаруашылығы министрлігінен соңғы бес жыл көлеміндегі аққу ату фактілері жөнінде сұрағанбыз. Министрліктің жауабы мынадай:

    Соңғы бес жылда аққуды атудың 3 фактісі тіркелген, бұл оқиға Ақмола және Ақтөбе облыстарында анықталды.

    Үйрек-қаз ататындардың статистикасы мен 2016 жылы қанша құс атуға рұқсат берілгенін де сұраған едік.

    2016 жылы аңшылық шаруашылықтарына берілген квота  бойынша 155640 дарақ қазды олжалауға рұқсат  етіліп, оның 84082 дарағы заңды түрде табиғаттан алынды. Үйректің 650078 дарағын олжалауға рұқсат беріліп, оның 408918 дарағы заңды түрде табиғаттан алынды,

    – деп жауап берді министрлік өкілдері.

    Министрлік браконьерлердің бар екенін де жоққа шығармайды:

    2015 жылы көктемгі аңшылық кезінде республика аумағында Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің 382-бабымен көзделген (Жануарлар дүниесін пайдалану және аңшылық қағидасы талаптарының бұзу) 758 әкімшілік тәртіп бұзушылық фактісі анықталса, 2016 жылы 636 тәртіп бұзушылық фактісі тіркелді.  

    2017 жылғы 1 наурыздан 15 мамыр аралығында 70 заң бұзушылық анықталып, 64 заң бұзушы әкімшілік жауапқа тартылды.

    Ауыл шаруашылығы министрлігінің есебіне қарасақ, 2015 жылмен салыстырғанда, 2016 жылы үйректің де, қаздың да саны азаймаған. Оның үстіне, құс аулаудың мөлшері берілген квотадан аспағанын байқаймыз. Ал салалық ұйымдардың болжамына сүйеніп, 27 жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстыру және оған елімізге мүлде қатысы жоқ суретті жариялау – манипуляция.

     


    factcheck.kz мақалаларында аты-жөні аталған тұлғалар немесе оқырман біздің үкіммен немесе дәлелдемелерімізбен келіспейтін болса, тиісті материалдарды ұсынған жағдайда редакция үкімді қайта қарастырып, құжаттарды жариялауы мүмкін.

    Бұл басылым Сорос-Қазақстан Қорының қаржылай қолдауымен дайындалды (жарияланды, жарық көрді). Бұл жарияланымның мазмұны автор(лар)дың пікірі мен көзқарасын білдіреді, оның Сорос-Қазақстан Қорының көзқарасымен сай келуі міндетті емес.

    ЖАУАБЫН ҚАЛДЫРЫҢЫЗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here